लुम्बिनीको नाम सुन्दा मनमा शान्ति र करुणाको तरङ्ग उठ्छ । यो महामानव गौतम बुद्धको जन्मस्थल हो, जहाँबाट अहिंसा र करुणाको सन्देश विश्वभरि फैलिएको छ । यही पवित्र भूमिमा, लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका वडा नं. ११, मसिनामा एउटा साधारण परिवारमा जन्मिएका थिए दिनेश कुमार गुप्ता । उनी आफूलाई ‘ग्रेटफुल दिनेश’ भन्न रुचाउँछन् – किनकि जीवनका हरेक पलप्रति उनी कृतज्ञ छन् । परमात्माप्रति गहिरो आस्था राख्ने यो युवा आज राष्ट्रिय स्तरको ‘द स्पीकिङ टाइटन शो’ मा छैठौँ राउन्डको टप ५ मा पुगेर सबैको मन जितिरहेका छन् । तर यो सफलता सजिलो थिएन । यो त एउटा लामो संघर्ष, दृढ संकल्प र अटुट विश्वासको कथा हो ।
दिनेशको बाल्यकाल लुम्बिनीको हरियाली खेतहरू र बुद्धको शान्त वातावरणमा बित्यो । साधारण मधेशी परिवारमा हुर्किएका उनी सानैदेखि अरूभन्दा फरक सोच्थे । कक्षा १२ मा अध्ययन गर्दै गर्दा उनले आफ्नो मनमा एउटा बीउ रोपे – समाजका लागि केही गर्ने, अरूलाई प्रेरित गर्ने । “म लुम्बिनी जस्तो पवित्र ठाउँमा जन्मेको मान्छे हुँ,” उनी बारम्बार भन्छन्, “यहाँको माटोले मलाई शान्ति र करुणा सिकाएको छ, तर समाजमा देखिएका पीडाहरूले मलाई संघर्ष गर्न बाध्य बनाएको छ ।” उनको हृदयमा समाजबाट भोगेका दुःखहरू गहिरो गरी गढिएका छन् । मधेशी समुदायको पहिचान, भेदभाव र अवसरको कमी – यी सबैले उनलाई झन् बलियो बनाए ।
स्कूलका दिनहरूमा दिनेश शान्त र विचारशील थिए । तर भित्रभित्रै एउटा आगो बलिरहेको थियो । उनी सोच्थे, “किन हामी युवाहरू चुप लागेर बस्ने ? किन समाजका समस्या देखेर पनि आँखा चिम्लने ?” यही सोचले उनलाई ‘थिङ्किङ रिच नेपाल’ जस्तो प्लेटफर्मतर्फ डोर्यायो । त्यहाँबाट उनले सामाजिक कामहरू सुरु गरे । युवाहरूलाई प्रेरित गर्ने, शिक्षा र विकासका लागि आवाज उठाउने – यो उनको सुरुवाती यात्रा थियो । उनको संकल्प थियो नेपालका १० लाख मानिसलाई मोटिभेसन दिने । यो ठूलो सपना थियो, तर दिनेशको आँखामा त्यो सपना चम्किरहेको थियो ।
गत वर्ष लुम्बिनी नगरपालिकामा शिक्षाको क्षेत्रमा देखिएको ह्रासले दिनेशको मन दुख्यो । स्कूलहरूमा गुणस्तरीय शिक्षा नहुनु, विद्यार्थीहरूको निराशा – यी देखेर उनी चुप बस्न सकेनन् । उनले नगरपालिकासँग समन्वय गरेर कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव राखे । मेमोरी किङ नवल परियारलाई बोलाएर युवाहरूलाई प्रेरित गर्ने योजना थियो । दिनेशले आफ्नै खर्चमा पनि सहयोग गर्ने वचन दिए । तर सरोकारवालाहरूले यो आवश्यक ठानेनन् । यो कुराले दिनेशलाई गहिरो चोट पुग्यो । “यो नगरपालिकाको आफ्नै जिम्मेवारी थियो,” उनी भावुक हुँदै भन्छन्, “तर वास्ता नगरेपछि मलाई थाहा भयो – परिवर्तन आफैँबाट सुरु गर्नुपर्छ ।” यो पीडाले उनलाई झन् मजबुत बनायो । उनी एक्लै अगाडि बढे, तर उनको मनमा लुम्बिनीका युवाहरूप्रति गजबको विश्वास थियो ।
अनि आयो ‘द स्पीकिङ टाइटन शो’ को अवसर । राष्ट्रिय स्तरको यो प्रतियोगिता हजारौँ प्रतिभाहरूको मञ्च थियो । हजारभन्दा बढी सहभागीहरूबाट सुरु भएको यो यात्रामा दिनेशले एक–एक गरेर सबैलाई पछाडि पार्दै गए । पहिलो राउन्डमा टप ५०, दोस्रोमा टप ३०, तेस्रोमा टप २०, चौथोमा टप १५, पाँचौँमा टप १० र अब छैठौँ राउन्डमा टप ५ मा छन् । उनी अहिले स्पीचका आधारमा भोटिङमा रहेका छन् । फाइनल पुग्ने उनको विश्वास अटल छ ।
दिनेशको स्पीच सुन्दा मन भावुक हुन्छ । उनको रफ्तार, आत्मविश्वास र शब्द चयन – सबै अतुलनीय छन् । सुरुमा उनले पर्यटनमा जोड दिए । नेपालको भौगोलिक सुन्दरता, लुम्बिनीको माटो र बुद्धको सन्देशलाई जोडेर उनले भने, “यो भूमि केवल पर्यटनका लागि होइन, विश्व शान्तिको स्रोत हो ।” उनको आवाजमा त्यो भावुकता थियो, जसले श्रोताहरूको मन छुन्छ । त्यसपछि उनले भ्रष्टाचारविरुद्ध जोडदार आवाज उठाए । नेपालको सन्दर्भमा, जेन जी आन्दोलनको बीचमा उनले भने, “भ्रष्टाचारले हाम्रो सपनालाई खाइरहेको छ, तर हामी चुप लागेर बस्न सक्दैनौँ ।”
अर्को स्पीचमा उनले विचारको आन्दोलनको कुरा गरे । तोडफोड होइन, विचारले परिवर्तन ल्याउने कुरा । जेन जीको सन्दर्भ जोडेर उनले भने, “हामी तोडफोडले होइन, विचारले बलियो बन्छौँ ।” मोटिभेसनल कन्टेन्टमा ‘क्लियरिटी इज पावर’ भन्दै उनले युवाहरूलाई स्पष्ट लक्ष्य राख्न प्रेरित गरे । अनि एउटा विशेष पल – मधेशी समुदायको पोसाक धोती–कुर्तामा स्टेजमा उभिएर उनले भने, “म धोती नेपाली, यो मेरो पहिचान हो ।” भेषभूषा र सांस्कृतिक पहिचानलाई जोडेर उनले मधेशी समुदायको गर्व जगाए । सबैको आँखा रसाएका थिए ।
अन्तिम स्पीचहरूमा ‘अक्सिजन म्यान अफ नेपाल’ र ‘नेपाललाई एउटा सन्देश’ शीर्षकमा उनले जोडदार प्रस्तुति दिए । उनी भन्छन्, “नेपाललाई अक्सिजन दिने युवाहरू हामी हौँ । हामीले देशलाई नयाँ सास दिनुपर्छ ।” उनको हरेक शब्दमा सकारात्मकता र भावुकता झल्किन्छ । स्टेजमा उभिँदा उनको आत्मविश्वासले हल गुञ्जायमान हुन्छ ।
दिनेशको यो यात्रा केवल व्यक्तिगत सफलता होइन, लुम्बिनीका युवाहरूको प्रतिनिधित्व हो । उनी भन्छन्, “लुम्बिनीका युवा र शिक्षित वर्गको पूर्ण साथ छ । यो साथले मलाई अन्तिमसम्म जोस जगाउँछ ।” परमात्माप्रति उनको आस्था गहिरो छ । हरेक स्पीचअघि उनी प्रार्थना गर्छन् । यो आस्थाले उनलाई शक्ति दिन्छ ।
आज दिनेश टप ५ मा छन् । फाइनल नजिकिँदैछ । हजारौँ दर्शकहरूले उनलाई भोट दिइरहेका छन् । उनको सपना ठूलो छ – १० लाख नेपालीलाई प्रेरित गर्ने । तर यो सपना अब सपना मात्र होइन, वास्तविकता बन्दैछ । लुम्बिनीको यो युवा बुद्धको करुणा र शान्तिसँगै जोस र संघर्षको प्रतीक बनेका छन् ।
दिनेशको कथाले हामीलाई सिकाउँछ – पीडा भएर पनि कृतज्ञ रहने, असफलतामा पनि विश्वास राख्ने । उनी ग्रेटफुल छन् – जीवनप्रति, लुम्बिनीप्रति, साथीहरूप्रति । यो कृतज्ञताले नै उनलाई यहाँसम्म पुर्याएको छ । अब फाइनलमा उनी जितून् वा नजितून्, उनले पहिले नै धेरैको मन जितिसकेका छन् । लुम्बिनीको यो तारा झन् उज्यालो बन्दैछ । हामी सबैले उनलाई शुभकामना दिऔँ – ग्रेटफुल दिनेशको यात्रा जारी रहोस्, र उनले १० लाख होइन, करोडौँ नेपालीलाई प्रेरित गरून् ।
यो कथा दिनेशको संघर्षको हो, तर यो हाम्रो सबैको कथा पनि हो । किनकि हरेक युवामा एउटा दिनेश लुकेको छ । केवल जगाउनु पर्छ । लुम्बिनीको शान्त माटोबाट उदाएको यो जोसिलो आवाजले नेपाललाई नयाँ दिशा दिनेछ । ग्रेटफुल दिनेश, तिम्रो यात्रा सफल होस् !
अघिल्लो भागमा हामीले दिनेशको बाल्यकाल, उनको सुरुवाती संघर्ष र ‘द स्पीकिङ टाइटन शो’ मा उनको उत्कृष्ट प्रदर्शनको बारेमा चर्चा गर्यौँ । अब यो यात्रालाई अझ गहिराइमा लिएर जाऔँ – उनको भित्री दुनियाँ, सामाजिक कामहरूको विस्तार र लुम्बिनीका युवाहरूलाई दिने सन्देशतर्फ ।
दिनेशको मनमा सधैँ एउटा प्रश्न घुमिरहन्थ्योः “किन मधेशी समुदायका युवाहरू अवसरबाट वञ्चित हुन्छन् ? किन हाम्रो पहिचानलाई हेपिन्छ ?” यो प्रश्नले उनलाई धोती–कुर्तामा स्टेजमा उभिएर “म धोती नेपाली” भन्न बाध्य बनायो । त्यो पल केवल स्पीच थिएन, यो त मधेशी गर्वको घोषणा थियो । स्टेजमा उभिँदा उनको आवाज काँपेको थिएन, बरु लाखौँ मधेशी युवाहरूको आवाज बनेको थियो । दर्शकहरूको तालीले हल गुञ्जायमान भएको थियो, र धेरैको आँखा रसाएका थिए । दिनेश भन्छन्, “मेरो पोसाक मेरो पहिचान हो, यो मेरो शक्ति हो । हामीले आफ्नो संस्कृतिलाई लजाउनु हुँदैन, बरु गर्व गर्नुपर्छ ।”
‘द स्पीकिङ टाइटन शो’ को हरेक राउन्डमा दिनेशले नयाँ आयाम थपे । भ्रष्टाचारविरुद्धको स्पीचमा उनले भनेका थिए, “भ्रष्टाचार एउटा कीरा हो, जसले देशको जरा खाइरहेको छ । हामी युवाहरूले यो कीरालाई निर्मूल गर्नुपर्छ ।” जेन जी आन्दोलनको सन्दर्भ जोडेर उनले युवाहरूको क्रोधलाई सकारात्मक दिशातर्फ मोडे । “तोडफोडले परिवर्तन आउँदैन, विचारले आउँछ,” उनको यो वाक्य आज धेरै युवाहरूको स्टेटस बनेको छ । मोटिभेसनल स्पीचमा ‘क्लियरिटी इज पावर’ भन्दै उनले भने, “सपना देख्नु मात्र काफी छैन, त्यसलाई स्पष्ट बनाउनु पर्छ । स्पष्टता नै शक्ति हो ।”
उनको ‘अक्सिजन म्यान अफ नेपाल’ शीर्षकको स्पीच सबैभन्दा भावुक थियो । “नेपाललाई अक्सिजन दिने हामी युवाहरू हौँ,” उनले भने, “हामीले देशलाई नयाँ सास फेर्नु पर्छ । लुम्बिनीको शान्ति र करुणालाई देशभरि फैलाउनु पर्छ ।” यो स्पीच सुनेर धेरै दर्शकहरू भावुक भएका थिए । दिनेशका शब्दहरू केवल शब्द थिएनन्, ती त आगो थिए, जसले युवाहरूको मनमा जोस जगाइरहेका छन् ।
दिनेशको यो सफलता पछाडि उनको परिवारको ठूलो योगदान छ । साधारण मधेशी परिवारमा हुर्किएका उनी आफ्ना आमाबुबालाई श्रेय दिन्छन् । “मेरा बुबाले मलाई सधैँ भन्नुहुन्थ्यो – इमानदार बन, मेहनती बन,” दिनेश सम्झन्छन् । उनकी आमाको आशीर्वाद र प्रार्थनाले उनलाई शक्ति दिएको छ । लुम्बिनीका साथीहरू र शिक्षित वर्गको साथले उनी यहाँसम्म पुगेका छन् । “म एक्लो होइन, मलाई हजारौँको साथ छ,” उनी भन्छन् ।
थिङ्किङ रिच नेपालबाट उनले गरेका सामाजिक कामहरू प्रशंसनीय छन् । युवाहरूलाई मोटिभेट गर्ने सेमिनारहरू, शिक्षा सुधारका लागि प्रयासहरू – यी सबैले उनलाई सामाजिक व्यक्तित्व बनाएका छन् । नगरपालिकासँगको असफल प्रयासले उनलाई निराश बनाएन, बरु स्वतन्त्र रूपमा अगाडि बढ्ने हौसला दियो । “मेमोरी किङ नवल परियारलाई ल्याउने योजना थियो, तर सहयोग नपाएपछि अरू तरिकाबाट गर्नुपर्यो,” उनी भन्छन्, “तर मैले हार मानिनँ ।”
परमात्माप्रति उनको आस्था अटल छ । हरेक स्पीचअघि उनी बुद्धको मूर्तिसामु प्रार्थना गर्छन् । “लुम्बिनीको यो पवित्र माटोले मलाई शान्ति दिन्छ, परमात्माको कृपाले शक्ति,” उनी भावुक हुँदै भन्छन् । यो आस्थाले उनलाई कठिन समयमा पनि डगमगाउन दिँदैन ।
आज दिनेश टप ५ का लागि भोटिङमा छन्, फाइनलको ढोका नजिक छ । हजारौँ भोटहरू उनीतर्फ आइरहेका छन् । उनको सपना १० लाख नेपालीलाई मोटिभेट गर्ने हो, तर यो सपना अब वास्तविकतातर्फ अघि बढिरहेको छ । लुम्बिनीका युवाहरू उनलाई आफ्नो आइडल मान्छन् । “दिनेश दाइले हामीलाई सिकाए – असम्भव केही छैन,” एक स्थानीय युवा भन्छन् ।
दिनेशको कथाले हामीलाई भन्छ – जीवनमा पीडा आउँछन्, तर तिनलाई शक्तिमा बदल्न सकिन्छ । कृतज्ञता (ग्रेटफुलनेस) नै सफलताको कुञ्जी हो । उनी ग्रेटफुल छन् – लुम्बिनीप्रति, बुद्धप्रति, साथीहरूप्रति, र जीवनका हरेक पलप्रति । यो कृतज्ञताले उनलाई यहाँसम्म पुर्याएको छ ।
अब फाइनल आउँदैछ । दिनेश जितून् वा नजितून्, उनले पहिले नै नेपालको युवा मन जितिसकेका छन् । लुम्बिनीको यो तारा झन् झन् चम्किरहेको छ । उनको यात्रा हामी सबैका लागि प्रेरणा हो । ग्रेटफुल दिनेश, तिम्रो जोस कहिल्यै ननिभोस् ! तिमीले लाखौँ होइन, करोडौँ नेपालीलाई छुनेछौ । बुद्धको भूमिबाट उदाएको यो आवाजले नेपाललाई नयाँ उचाइ दिनेछ ।
